Verlichting kopen lijkt eenvoudig, maar wie even rondkijkt in een winkel of webshop merkt al snel dat er veel meer bij komt kijken. Het gaat niet alleen om een lamp die licht geeft. De kleur van het licht, het energieverbruik, het type fitting en de plek in huis spelen allemaal een rol. Een goede keuze zorgt voor een prettige sfeer en bespaart op de lange termijn ook nog eens op de energierekening.
Het verschil tussen lichtbronnen begrijpen
Tegenwoordig zijn er drie veelgebruikte soorten lampen: gloeilampen, spaarlampen en ledlampen. Gloeilampen zijn in de Europese Unie al jaren niet meer te koop vanwege het hoge energieverbruik. Spaarlampen zijn zuiniger, maar bevatten kleine hoeveelheden kwik en zijn daardoor minder goed voor het milieu. Ledlampen zijn op dit moment de meest gebruikte keuze. Ze verbruiken tot negentig procent minder energie dan de oude gloeilamp, gaan veel langer mee en zijn inmiddels in allerlei soorten en maten beschikbaar. Wie lampen wil vervangen, kiest in de meeste gevallen dan ook voor een ledvariant.
Lumen, watt en lichtkleur uitgelegd
Veel mensen kijken bij het kopen van een lamp nog steeds naar het aantal watt, maar dat zegt iets over het verbruik, niet over de helderheid. De helderheid van een lamp wordt uitgedrukt in lumen. Voor een gewone woonkamer is een lamp van ongeveer 800 lumen vaak voldoende. In een werkkamer of keuken is meer licht prettig, dus daar kies je voor een hogere lumenwaarde. Naast helderheid is ook de lichtkleur belangrijk. Die wordt aangeduid in kelvin. Een lage kelvinwaarde, zoals 2700K, geeft warm geel licht dat goed past bij een gezellige woonkamer. Een hogere waarde, zoals 4000K of meer, geeft koel wit licht dat mensen wakker en alert houdt. Dat soort licht past beter in een badkamer of kantoor.
Slimme verlichting en kleurverandering
Een groeiend aantal mensen kiest voor slimme lampen die je via een app of spraakbesturing kunt bedienen. Met dit soort lampen pas je de helderheid en soms ook de kleur aan zonder van de bank af te hoeven. Er zijn ook lampen die werken met het zogenaamde RGB principe. Daarbij staan de letters voor rood, groen en blauw. Door deze kleuren te combineren, maakt zo’n lamp miljoenen verschillende kleuren licht. Er bestaat ook een variant die een extra witte led bevat, aangeduid als RGBW. Die variant kan ook echt wit licht produceren, wat met alleen de drie basistkleuren niet altijd mogelijk is. Slimme lampen zijn populair in woonkamers, slaapkamers en gamekamers, maar ook buiten worden ze steeds vaker gebruikt voor sfeerverlichting in de tuin.
Praktische tips voor het aanschaffen van nieuwe lampen
Voordat je nieuwe lampen aanschaft, is het slim om eerst te controleren welk type fitting je armatuur heeft. De meest voorkomende fittingen zijn de E27, een grote schroeffitting, en de E14, een kleinere variant. Daarnaast zijn er GU10 spots met een bajonetsluiting en GU5.3 spots die veel in inbouwspots worden gebruikt. Als je de fitting niet kent, kun je de oude lamp eruit draaien en het type opzoeken op de zijkant. Verder is het goed om te letten op of een lamp dimbaar is, want niet elke ledlamp werkt goed samen met een bestaande dimmer. Op de verpakking staat altijd vermeld of een lamp dimbaar is of niet. Tot slot is de levensduur een punt om rekening mee te houden. Goede ledlampen gaan vaak 15.000 uur of langer mee, wat neerkomt op vele jaren normaal gebruik.
Veelgestelde vragen
Wat betekent de kleurtemperatuur van een lamp?
De kleurtemperatuur geeft aan hoe warm of koel het licht van een lamp is. Dit wordt uitgedrukt in kelvin. Een lage waarde zoals 2700K geeft warm geel licht, vergelijkbaar met een sfeervolle lamp. Een hoge waarde zoals 5000K of meer geeft koel, blauwachtig wit licht dat lijkt op daglicht.
Kan ik elke ledlamp gebruiken met een dimmer?
Niet elke ledlamp is geschikt voor een dimmer. Op de verpakking staat altijd aangegeven of de lamp dimbaar is. Als je een niet-dimbbare lamp gebruikt met een dimmer, kan de lamp flikkeren of beschadigd raken. Let hier dus op voor je een lamp koopt.
Hoeveel lumen heb ik nodig per ruimte?
Het benodigde aantal lumen hangt af van de ruimte en het gebruik. Voor een gezellige woonkamer is ongeveer 800 lumen per lamp vaak genoeg. In een keuken of werkkamer waar je goed licht nodig hebt, kies je beter voor 1000 lumen of meer per lichtpunt.
Wat is het voordeel van RGBW ten opzichte van RGB?
RGBW lampen hebben naast de drie basiskleuren rood, groen en blauw ook een aparte witte led. Daardoor kunnen ze ook echt wit licht produceren. Bij gewone RGB lampen is zuiver wit licht moeilijk te bereiken omdat de combinatie van rood, groen en blauw niet altijd een zuiver witte tint oplevert.









